Dostępna jest nowa pozycja z serii Biblioteka Pana Cogito. Książki wydawane w jej ramach obejmują szeroki wachlarz tematów, wśród których wyróżnia się obecność doświadczenia religijnego i metafizycznego w poezji polskiej XX wieku. Czytelnik znajdzie w Bibliotece Pana Cogito zarówno osobne, autorskie propozycje interpretacyjne wybranych problemów, jak i zbiory artykułów.

 

 

Kłusownik i myśliwi. Prywatna historia sztuki Zbigniewa Herberta

Temat „Herbert i sztuka” frapuje mimo upływu lat. „Prywatna” historia sztuki wysoko oceniana przez miłośników eseistyki, a często i przez historyków sztuki, powraca w badaniach herbertologicznych co pewien czas.

Niniejszy tom, w skład którego wchodzi spory segment tekstów napisanych przez historyków sztuki, zajmuje się głównie problemem „oka” poety, który – przede wszystkim w celach zarobkowych, ale również z pasji nałogowego bywalca muzeów i galerii sztuki współczesnej – namiętnie pisywał recenzje z wystaw malarskich oraz eseje poświęcone źródłom europejskiej kultury. Chronologicznie rzecz biorąc, recenzje z wystaw były pierwsze, zaczęły się jeszcze w latach 50., w czasach sztuki poddanej rygorom socrealizmu, ale też pozostał im wierny tak długo, jak długo pozwoliła na nie biologia schorowanego ciała. Natomiast czytelnicy zachwycający się kolejnymi tomami esejów „apostoła w podróży służbowej” (a wcześniej czytający pojedyncze szkice publikowane w czasopismach) mieli pełne prawo uważać, że Zbigniew Herbert był przede wszystkim miłośnikiem starożytności, średniowiecza i sztuki włoskiego renesansu, aż po niespotykany rozkwit holenderskiego „złotego wieku”.

(z wstępu Józefa Marii Ruszara)

 

Spis treści

WYKAZ STOSOWANYCH SKRÓTÓW / 15

HERBERT – KRYTYK SZTUKI / 17

JÓZEF MARIA RUSZAR
„Patrzeć aż do zawrotu głowy”. Eseje, wiersze i sztuka kolażu / 19

MARCIN LACHOWSKI
„Głębsza wizja świata i człowieka”. Herbert jako krytyk / 47

PIOTR JUSZKIEWICZ
„Krytyk musi wykazać, że ma oko”. Herbert i polska krytyka artystyczna
czasu odwilży / 59

MICHAŁ HAAKE
„Prawie graficznie sformułowane biele”. Zbigniewa Herberta koncepcja
sztuki figuralno-abstrakcyjnej / 71

PIOTR MAJEWSKI
Barbarzyńca w ogrodzie sztuki współczesnej. O pobycie Zbigniewa Herberta
w Paryżu w latach 1958–1960 i kilku tego konsekwencjach / 85

WITOLD DOBROWOLSKI
„Posłuszni własnym instynktom”. Etruskowie Herberta / 97

RYSZARD KASPEROWICZ
Browning – Berenson – Herbert. Imaginowane historie renesansu / 119

ŁUKASZ KIEPUSZEWSKI
„Cień jak wskazówka zegara”. Herbert i Potworowski w Sienie / 133

EKFRAZY HERBERTA / 145

STANISŁAW BALBUS
Rozwiązywanie ekfrazy. Moja historia czytania jednego wiersza Zbigniewa
Herberta / 147

KRYSTYNA PISARKOWA
„Układała swe włosy”. Historia w wierszu Zbigniewa Herberta / 203

MARGRETA GRIGOROWA
„Sen kamiennego psa”. Obrazy nieistnienia w twórczości Herberta i ich
geometryczne ekwiwalenty / 223

JÓZEF MARIA RUSZAR
Rzeczywistość – literatura – obraz. Dokumentacja świata rzeczywistego
w twórczości literackiej / 243

STRUKTURY I INTERTEKSTUALNOŚCI / 261

MAREK KARWALA
„Dałeś nam Panie ziemię piękną”. Psalm Zbigniewa Herberta / 263

ADAM HERNAS
Od zawsze jesteś przy mnie. Bliskość jako paradygmat myślenia
o drugim / 275

AGATA STANKOWSKA
„Oddaj puste siodło”. Dokąd prowadzi Podróż Zbigniewa Herberta / 293

ROMAN BOBRYK
Szachy Pana Cogito / 311

MARIA ŁOSZANINA
Struktura narracyjna wybranych wierszy o Panu Cogito / 329

 

Wydawca: Instytut Literatury
Recenzenci naukowi: prof. UAM dr hab. Michał Januszkiewicz, dr hab. Radosław Sioma
Redakcja językowa: Pracownia Mole
Korekta i adiustacja: Adrian Kyć, Pracownia Mole
Projekt okładki: Marek Górny i Paweł Górny